มาตรฐานของขนาดกระดาษ
เรามาเรียนรู้มาตรฐานขนาดของกระดาษที่เราใช้พิมพ์กันทั้งในไทยและต่างประเทศกันดีกว่า
เนื่องจากมีการใช้กระดาษกันอย่างกว้างขวาง จึงจำเป็นต้องมีการกำหนดมาตรฐานของขนาดกระดาษขึ้นนอกเหนือจากการกำหนดมาตรฐานด้านอื่น ๆ ทั้งนี้เพื่อสะดวกต่อการใช้งานและการสื่อสารกัน ตลอดจนการซื้อขายแลกเปลี่ยนกัน
มาตรฐานของขนาดกระดาษ ISO 216
มาตรฐานขนาดกระดาษในระบบ ISO 216ได้ถูกกำหนดขึ้นโดยมีพื้นฐานแนวคิดมาจากมาตรฐานระบบ German DIN 476 จุดเด่นของมาตรฐานนี้คือเมื่อนำกระดาษที่มีขนาดตามที่กำหนดไว้มาพับครึ่ง ขนาดของกระดาษที่พับแล้วยังคงมีสัดส่วน (อัตราส่วนของด้านสูงกับด้านกว้าง) เดียวกับขนาดก่อนพับ และหากพับครึ่งไปอีก ขนาดใหม่ก็ยังคงมีสัดส่วนเดียวกันหมด ประโยชน์ทีได้คือเมื่อนำกระดาษไปตัดแบ่งไปใช้งานตามมาตรฐานนี้ จะไม่เกิดการเสียเศษหากมีงานที่ต้องการย่อส่วน เพื่อให้ได้ผลตามที่หลักการที่กำหนด ได้มีการคำนวณและพบว่าอัตราส่วนความสูงหารด้วยความกว้างจะเท่ากับ สแควร์รูทของสอง (1.4142) และยังพบว่าระยะความกว้าง, ความสูงของขนาดพับครึ่งแล้วจะลดลงเป็น 70.7% จากเดิมเสมอ
มาตรฐานรหัสชุด A
มาตรฐานขนาดกระดาษชุด A เป็นมาตรฐานในระบบ ISO ซึ่งเป็นระบบเมตริก จะกำหนดรหัส A0 ให้มีขนาดพื้นที่เท่ากับ 1 ตารางเมตร จากการคำนวณจะได้ขนาดของ A0 เท่ากับ 841 x 1189 มิลลิเมตร เมื่อทำการแบ่งครึ่งจากขนาด A0 ดังกล่าว ขนาดใหม่ที่ได้ตั้งเป็นรหัส A1 หากทำการแบ่งไปเรื่อย ๆ ก็จะได้รหัส A2, A3, A4 .... มาตรฐานชุดนี้ เป็นมาตรฐานที่สร้างความคุ้นเคยและถูกนำใช้กันแพร่หลายโดยเฉพาะขนาด A4 ซึ่งมีขนาด 210 x 297 มิลลิเมตร เป็นขนาดของกระดาษถ่ายเอกสารที่ใช้กันมาก กระดาษหัวจดหมาย หนังสือ นิตยสาร ฯลฯ และถ้านำกระดาษขนาด A4 ที่มีน้ำหนักเท่ากับ 80 กรัมต่อตารางเมตร กระดาษมาชั่งจะมีน้ำหนักอยู่ที่ 5 กรัมพอดี ทำให้ผู้ใช้สะดวกในการหาน้ำหนักของกองกระดาษดังกล่าวโดยใช้วิธีนับจำนวนแผ่น
| 2A | 1189 x 1682 mm. | 46.81 x 66.22 in. |
| A0 | 841 x 1189 mm. | 33.11 x 46.81 in. |
| A1 | 594 x 841 mm. | 23.39 x 33.11 in. |
| A2 | 420 x 594 mm. | 16.54 x 23.39 in. |
| A3 | 297 x 420 mm. | 11.69 x 16.54 in. |
| A4 | 210 x 297 mm. | 8.27 x 11.69 in. |
| A5 | 148 x 210 mm. | 5.83 x 8.27 in. |
| A6 | 105 x 148 mm. | 4.13 x 5.83 in. |
| A7 | 74 x 105 mm. | 2.91 x 4.13 in. |
| A8 | 52 x 74 mm. | 2.05 x 2.91 in. |
| A9 | 37 x 52 mm. | 1.46 x 2.05 in. |
| A10 | 26 x 37 mm. | 1.02 x 1.46 in. |
มาตรฐานรหัสชุด B
มาตรฐานรหัสชุด B นี้จะเป็นที่คุ้นเคยน้อยกว่ารหัสชุด A วิธีการกำหนดขนาดในรหัสชุดนี้เริ่มโดยให้รหัส B1 มีขนาดอยู่ระหว่าง A0 กับ A1 และให้มีระยะด้านสูงเท่ากับ 1 เมตร ทำให้ด้านกว้างเท่ากับ 0.707 เมตร (มาจากข้อกำหนด ความสูงหารความกว้างเท่ากับสแควร์รูทของสอง) ดังนั้น ขนาดของรหัสชุด B จะมีด้านใดด้านหนึ่ง เป็นครึ่งหนึ่ง หรือหนึ่งในสี่ หรือหนึ่งในแปดของ 1 เมตรไปเรื่อย ๆ งานที่นิยมใช้มาตรฐานรหัสชุดนี้คืองานโปสเตอร์ หนังสือ (ใช้ B5) พาสปอร์ต ซองเอกสาร
| B0 | 1000 x 1414 mm. | 39.37 x 55.67 in. |
| B1 | 707 x 1000 mm. | 27.83 x 39.37 in. |
| B2 | 500 x 707 mm. | 19.68 x 27.83 in. |
| B3 | 353 x 500 mm. | 13.90 x 19.68 in. |
| B4 | 250 x 353 mm. | 9.84 x 13.90 in. |
| B5 | 176 x 250 mm. | 6.93 x 9.84 in. |
| B6 | 125 x 176 mm. | 4.92 x 6.93 in. |
| B7 | 88 x 125 mm. | 3.46 x 4.92 in. |
| B8 | 62 x 88 mm. | 2.44 x 3.46 in. |
| B9 | 44 x 62 mm. | 1.73 x 2.44 in. |
| B10 | 31 x 44 mm. | 1.22 x 1.73 in. |
มาตรฐานรหัสชุด C
รหัสชุดนี้มีไว้ใช้กำหนดขนาดของซองใส่เอกสาร ที่เลขเดียวกัน รหัสของ C จะใหญ่กว่าของ A แต่เล็กกว่าของ B ดังนั้น กระดาษจดหมาย A4 จะสามารถใส่ลงในซองขนาด C4 และซองขนาด C4 ก็จะใส่ลงในซอง B4 ได้พอเหมาะ
| C0 | 917 x 1297 mm. | 36.10 x 51.06 in. |
| C1 | 648 x 917 mm. | 25.51 x 36.10 in. |
| C2 | 458 x 648 mm. | 18.03 x 25.51 in. |
| C3 | 324 x 458 mm. | 12.76 x 18.03 in. |
| C4 | 229 x 324 mm. | 9.02 x 12.76 in. |
| C5 | 162 x 229 mm. | 6.38 x 9.02 in. |
| C6 | 114 x 162 mm. | 4.49 x 6.38 in. |
| C7 | 81 x 114 mm. | 3.19 x 4.49 in. |
| C8 | 57 x 81 mm. | 2.24 x 3.19 in. |
| C9 | 40 x 57 mm. | 1.57 x 2.24 in. |
| C10 | 28 x 40 mm. | 1.10 x 1.57 in. |
ขนาดของหนังสือ
การกําหนดขนาดของหนังสือที่จะพิมพ์ ต้องคํานึงถึงกระดาษแผ่นใหญ่ที่ใช้พิมพ์เสมอว่าลงตัวหรือไม่ เพื่อประหยัดกระดาษหากต้องมาเจียนทิ้งโดยไม่จําเป็น
1. ขนาด 8 หน้ายก (7.1/2 x 10.1/4 นิ้ว) เป็นขนาดที่นิยมใช้กันทั่วไปในการพิมพ์หนังสือเรียนเพราะใช้กระดาษ 31 x 43 นิ้ว มาตัดลงพิมพ์และพับได้ลงตัวพอดี
2. ขนาด A4 (8.1/4 x 11.3/4 นิ้ว) เป็นขนาดมาตรฐานตามที่องค์กรมาตรฐานระหว่างประเทศกําหนดใช้กระดาษ 24 x 35 นิ้ว พิมพ์และพับได้ลงตัวพอดี เรียกกันว่า “ขนาด 8 หน้ายกพิเศษ”
3. ขนาด 16 หน้ายก (5 x 7 นิ้ว หรือขนาด A5 หรือ A4 พับครึ่ง) เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “ขนาดพ๊อกเกตบุ๊ค” นิยมใช้พิมพ์คู่มือ
4. ขนาดของวารสาร นิตยสาร มักมีขนาดไม่แน่นอนอาจใช้ 8.5 x 11.5 นิ้ว จะมีขนาดใกล้เคียงกับA4
กรณีใช้กระดาษขนาด 24x35 นิ้ว
ขนาด A4 หรือ 8 หน้ายก 8.1/4 x 11.3/4 นิ้ว ขนาด นิตยสาร วารสาร รายงานประจำปีขนาด A5 หรือ 16 หน้ายก 5.3/4 x 8.1/4 นิ้ว ขนาด หนังสือวิชาการขนาด A6 หรือ 32 หน้ายก 5.3/4 x 5.3/4 นิ้วขนาดอื่นอาจเหลือเศษทำให้เปลืองกระดาษ
…หน้ายก
“…หน้ายก” จะต้องมีตัวเลขนำหน้าเสมอ เพื่อแสดงว่า หนังสือเล่มนั้นมีขนาดเท่าใด อย่างหยาบๆ
เช่น 8 หน้ายก, 16 หน้ายก, 32 หน้ายก, 64 หน้ายก ฯลฯ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดกระดาษ และการพับ
คำอธิบายอย่างย่นย่อคือ การพิมพ์หนังสือเล่ม จะพิมพ์ลงกระดาษแผ่นใหญ่ ในแม่พิมพ์ หรือเพลท ทีละกรอบ กระดาษแต่ละแผ่นจัดหน้าจำนวนกี่หน้า ก็นับจำนวนหน้าใน 1 เพลท เป็น 1 ยก
ขนาดกระดาษแผ่นใหญ่โดยทั่วไป เช่น
24 x 35 นิ้ว
25 x 36 นิ้ว
27 x 40 นิ้ว
31 x 43 นิ้ว
เมื่อพิมพ์เสร็จ แล้วจึงพับตามที่กำหนดขนาดหนังสือไว้ตั้งแต่ต้น ว่าจะให้มีขนาดใด 8 หน้ายก (คือ ใน 1 แผ่นใหญ่ พับแล้วได้ ๘8หน้าหนังสือ) หรือ 16 หน้ายก หรือ 32 หน้ายก เมื่อพับกระดาษพิมพ์ที่เรียงหน้ากันตามลำดับแต่ละแผ่นแล้วจึงนำมารวมกันเป็นเล่ม
หนังสือที่ยังใช้วิธีโบราณ คือเย็บกี่ หรือร้อยเส้นด้าย สังเกตได้ง่ายว่ากี่หน้ายก ขนาดมาตรฐานที่ใช้ทั่วไปสำหรับหนังสือปกติ คือ 31 x 43 นิ้ว ได้ขนาดหนังสือที่เรียกว่า 16 หน้ายก แต่หากใช้กระดาษขนาด 25 x 36 นิ้ว พับอย่างเดียวกัน จะได้ขนาด 16 หน้ายกพิเศษ และกระดาษขนาด 25 x 36 นั้น อาจพับให้ได้ 32 หน้า เรียก 32 หน้ายกพิเศษ
สำหรับท่านที่สนใจ หรืออยากสั่งงานพิมพ์ ไม่ว่าจะเป็นหนังสือ กล่อง แพจเกจจิ้ง ใบปลิว โบรชัวร์ และอื่นๆ อยากสอบถามราคา อยากขอไอเดีย อยากปรึกษาเรื่องกระดาษ เรื่องสี เรื่องพิมพ์ เรื่องออกแบบ เรามีทีมงานมืออาชีพมากประสบการณ์ ตอบทุกคำถามท่านได้ในทันที ไม่ว่าท่านอยากสั่งพิมพ์กี่ชิ้น จำนวนน้อยหรือมาก เราพร้อมบริการทุกรูปแบบ เพียงท่าน ADD LINE: @INKONPAPER หรือ รับ QR CODE CLICK
